Dünya, ekonomiye ivme kazandırmak için tedbirler ararken ülkemiz de bu sürece dahil olmakta. Yapılan araştırmalar neticesinde ortaya konulan raporlar 'ekonominin sağlığı için önce kadına ayrım yapmaktan vazgeçin' diyor. Uluslararası Para Fonu'na (IMF) göre dünya ekonomisinin daha hızlı büyümesi için 'kadın eli' değmesi gerekiyor. Kadınların dünyanın birçok ülkesinde işgücünün dışında kalması küresel ekonomiye büyük zararlar vermekte, bazı ülkeler çalışan kadınların karşılarına ördükleri çitler nedeniyle ekonomilerinde yüz milyarlarca dolarlık potansiyeli değerlendiremiyorlar. Bu rapora göre Türkiye, kadınların ekonomiye katkısını değerlendiremeyen ülkeler arasında üst sıralarda ve Türkiye'nin işgücü açısından kadın-erkek uçurumundan kaynaklanan ekonomik kaybı GSYH'sinin yüzde 25 civarında. Yani Türkiye, kadınların sağlayabileceği yüz milyarlarca dolarlık ekonomik potansiyeli değerlendiremiyor.

Kadının işgücüne katılımı hem sosyal açıdan hem de kalkınma açısından önemli bir hedef olmanın yanında ekonomik büyüme ile istikrar için de büyük bir önem taşıyor. Bu noktada ülkemiz bir takım düzenlemeler ile kadınların işgücüne katılımını arttırmak ve ekonomik büyümeye ivme kazandırma amacında. Ancak kadınların işgücüne katılım oranları hala düşük. Ülkemizde hukuki olarak kadın ile erkek eşit olmakla birlikte Türk geleneğinden gelen ev içerisindeki sorumlulukları da eklenince gerek sosyal açıdan ve gerekse iş hayatında koruma ve kolaylık sağlanması bir zorunluluktur. Hükümetimizin bu yönde gerçekleştirmiş olduğu düzenlemelerden biri de geçici iş göremezlik ödeneğidir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda 3 çeşit geçici iş göremezlik ödeneği mevcuttur.

1- Sigortalı olarak bir işyerinde çalışmakta olan kişi işyerinde bir kaza geçirmiş ise veya işiyle alakalı olarak meslek hastalığından ötürü rapor almış ise SGK rapor parası alma hakkına sahiptir.

2- Hastalık veya herhangi bir rahatsızlığından dolayı rapor alınmış ise, çalışanın rapor tarihinden önce 90 (doksan gün) SGK primi ödemiş olması şartı ile rapor parası alma hakkına sahiptir.

3- Kadın sigortalılar doğum yapması durumunda doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra da 8 hafta olmak üzere doğum parası, rapor parası alma hakkına sahiptir. Çoğul hamileliklerde süre, doğumdan önce 10 hafta olmaktadır.

Rapor parasının amacı, kadının çalışmasına engel bir hastalık, kaza veya hamilelik gibi bir durumda bu süre için belirli oranda gelir güvencesi sağlamaktır. Sigortalı kadınlara doğumdan önce 8 hafta( çoğul gebelikte 10 hafta), doğum sonrasında 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta veya 112 gün izin veriliyor. Fakat kadın dilerse doktor raporuyla doğuma 3 hafta kalana kadar çalışabilir. Bu durumda 5 haftalık izni, doğum sonrası iznine eklenir ve doğum sonrasında 13 hafta izin kullanılır. Bu durumdaki kadınlar izin süresi için geçici iş göremezlik ödeneği alır. Bu ödenek, geçici iş göremezlik belgesine sahip kişinin çalışmadığı günlerine dair işverenden değil SGK’ dan hak sahibine ödenir. Bu sayede raporlu olarak geçirilen dönemlerde gelir kaybının önlenmesi ve mağduriyetlerinin olmaması amaçlanmıştır. Kadının bu ödeneğe hak kazanabilmesi için doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün sigorta primi ödenmiş olmalıdır.

İş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık hallerinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneklerinin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç; İş kazasının veya doğumun olduğu tarihten, meslek hastalığı veya hastalık halinde ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki 1 yıl içindeki son 3 ay içinde alınan brüt ücrete göre hesaplanır.

Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneğini(rapor parasını) alınan raporun 3. gününden itibaren ödemeye başlar. Ancak ilk iki günlük raporun ücretinin işveren tarafından ödeyeceğine dair Yasada her hangi bir düzenlemenin bulunmuyor olması bir eksikliktir. 1 veya 2 gün rapor alanlara Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rapor parası ödenmez. İstisnası kabul edilen iş kazası durumunda ise bu kaza sebebiyle alınan raporlar için Sosyal Güvenlik Kurumu rapor alınan her günü öder. Ayrıca iş kazası raporlarında geriye doğru 90 günün olup olmadığına da bakılmaz.

  1. Kemal Atatürk’ün ‘Yeryüzünde gördüğümüz her şey, kadının eseridir.’ Sözü sanırım her şeyi özetler mahiyette. Eski Türk toplumlarında kadının önemi tartışılmaz bir gerçekti bu bilince tekrar sahip olarak ve Cumhuriyet döneminde kadına tanınan sosyal ve siyasi hakları sindirerek ve geliştirerek ilerlemek ekonomimizin daha sağlıklı ve sağlam büyümesini sağlayacaktır.

 

Detaylı bilgi için: [email protected]